Tại Mỹ, việc tang ma những người trẻ tuổi tương đối dễ dàng và phần lớn được tiến hành ở ngay địa phương cư ngụ. Nhưng đối với những bậc cha mẹ có ý nguyện được chôn cất tại quê nhà Việt Nam, phận làm con muốn tròn chữ hiếu, thì đó lại là một chuyện chẳng đơn giản chút nào.

Với cộng đồng người Việt ở Quận Cam, hầu như tất cả các lễ lộc đều dồn vào dịp cuối tuần. Thế nên, tang lễ và việc thăm viếng người đã khuất thường được tiến hành vào thứ bảy, chủ nhật. Nếu người thân tạ thế vào thứ năm, thứ sáu hay cuối tuần thì thường phải nằm trong phòng lạnh nhà quàn hơn 1 tuần để chờ tổ chức thăm viếng và tang lễ vào cuối tuần sau. Nếu người chết vào đầu tuần, thứ hai, thứ ba hay thứ tư thì mọi chuyện dễ dàng hơn. Lúc đó, thân nhân có đủ thời gian lo liệu mọi việc vào cuối tuần đó luôn.

Các khoản chi phí tang lễ thường thì chẳng thành vấn đề đối với con cái, nhưng một số trường hợp gia đình đơn chiếc hoặc người già neo đơn thì lúc đó, các hội đoàn tương tế, các hội ái hữu đồng hương... chính là điểm tựa cho thân nhân người quá cố. Tôi đã dự nhiều đám tang của những người có hoàn cảnh đơn chiếc và chứng kiến những cảnh thật là cảm động. Chính lúc đó, thân nhân người khuất mặt mới thấy được tình nghĩa đồng hương, đồng nghiệp của người Việt mình.

Về chi phí cho một đám tang, với những gia đình trung bình hay kha khá, họ có thể lo chôn cất thân nhân ngay tại nghĩa trang bên cạnh nhà quàn Peek Funeral Home nằm trên đường Bolsa của Little Saigon, nơi đây có mộ phần của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ, của nhà báo Đỗ Ngọc Yến (Báo Người Việt)... nằm ở khu riêng biệt. Các phần đất bên ngoài - theo lời một người bạn của tôi - thì anh đã mua hồi năm 2004, 2 lô nằm cạnh nhau với giá 22.000 USD.

Theo lời anh Tuấn Nguyễn, một chuyên viên mai táng, ai muốn mua đất ở nghĩa trang này thì phải mua 2 lô liền kề nhau mới được, và chi phí trọn gói hiện nay cho một người chết ít nhất là 20.000 USD với mộ bia nằm, và 25.000 USD với mộ bia đứng. Anh Tuấn cũng cho biết, những người ít tiền họ có thể chôn cất thân nhân xa hơn một chút với giá cả thật là "nhẹ nhàng": Chôn ở nghĩa trang của chính phủ dành cho cư dân Quận Cam (vị trí chỉ cách chợ Phước Lộc Thọ khoảng 20 phút chạy xe), giá đất ở đó mỗi lô chỉ 1.900 USD, cộng với tiền mai táng, chi phí các thứ 6.600 USD nữa là xong. Trong trường hợp thân nhân muốn hỏa thiêu, chi phí toàn bộ, kể cả quan tài để thiêu, hũ cốt và giấy tờ hợp lệ... là 6.600 USD.

Còn nếu muốn đưa thi hài về Việt Nam thì sao? Trước đây, đó là vấn đề khá gay go. Nhưng hiện nay, việc đó xem ra rất dễ. Tôi mới đi đưa tiễn một người đồng hương được đưa về an táng tại Cam Lộ, Quảng Trị. Từ khi bà ấy mất ở bệnh viện vì bệnh tim, thân nhân báo cho dịch vụ mai táng thì họ bắt đầu lo tất cả. Họ lo khâm liệm, trang điểm, mặc áo quần cho người chết. Sau đó, họ tổ chức lễ tưởng niệm tại nhà quàn theo nghi thức tôn giáo mà thân nhân yêu cầu để bạn bè bà con tới viếng. Xong đâu đấy, họ niêm khảm quan tài, cho vào thùng chứa quan tài theo đúng yêu cầu của hãng hàng không, gửi lại vào phòng lạnh nhà quàn.

Cùng lúc đó, họ tiến hành tất cả các thủ tục giấy tờ từ cả phía Việt Nam lẫn Mỹ như làm đơn xin đưa thi hài về an táng tại quê nhà, đơn xin kiểm dịch ở sân bay... Máy bay đưa về Việt Nam thì sẽ có nhân viên của họ lo thủ tục ở sân bay, sau đó có xe chở về tận quê nhà. Tổng cộng chi phí toàn bộ từ lúc báo tử ở nhà thương Los Angeles cho đến khi đưa về tận nhà ở huyện Cam Lộ tỉnh Quảng Trị là 10.300 USD (tương đương khoảng 165 triệu đồng), một khoản tiền có thể nói là bất cứ người con Việt Nam nào ở Mỹ cũng có thể lo được cho cha mẹ mình. Theo anh Tuấn, một điểm đáng nói nữa là dịch vụ mai táng của người Việt làm rất nhanh chóng, trong vòng một tuần lễ là xong xuôi hết và ngày thứ 9 là thi hài đã có ở Việt Nam.

(Theo Tuyết Linh - từ California)

Được rong ruổi bằng xe hơi trên những free way của Mỹ là một cảm giác thú vị khó tả. Tôi đã có một chuyến phiêu lưu như thế khi chạy xe hơi với tốc độ 100 dặm một giờ xuyên suốt các bang Oklahoma, Kansas, Missouri, Illinois…

Những rừng cây, hồ nước, đồi hoa dại thơ mộng đẹp như tranh vẽ. Sau khi vượt qua khoảng 800 dặm, tức là hơn 1.400km từ Oklahoma City với 14 tiếng đồng hồ, chúng tôi tới Chicago. Gần sang tháng 4 mà trời vẫn còn tuyết bay nhẹ và có cả sương mù. Tòa tháp Sear hiện ra trước mắt cùng với những ngôi nhà chọc trời của Chicago rực rỡ với cả một rừng đèn điện như đang bồng bềnh trong mây. Gió hun hút lạnh từ hồ Michigan thổi về. Ngày xưa, khi nói đến thành phố này, người ta dễ nghĩ đến những băng đảng gangster khét tiếng đến nỗi có một thời kỳ nó được mệnh danh là thành phố tội ác. Bây giờ, Chicago lại là thành phố an toàn nhất của nước Mỹ.

Hồ Michigan - Chicago

Vào giữa thế kỷ XVIII, Chicago là vùng đất định cư của người da đỏ Potawatomis. Một người Haiti tên là Jean Baptiste Point du Sable đến đây vào năm 1770, sau đó kết hôn với một phụ nữ Potawatomis và mở ra một thương cảng. Vào năm 1883, thành phố được thành lập với số dân là 350 người nhưng chỉ bảy năm sau lên đến 4.000 người. Và vào thời điểm đó, Chicago là thành phố phát triển nhanh nhất trên thế giới, dân số đạt một triệu người vào năm 1890.

Hôm nay, hơn ba triệu người với đủ các chủng tộc trên thế giới như Iceland, Ba Lan, Thụy Điển, Đức, Ý, Hy Lạp, Nam Tư, Do Thái… hình thành nên nền văn hóa vô cùng đa dạng. Chicago như một bức tranh được vẽ bằng rất nhiều mảng màu khác nhau. Nằm bên ngũ Đại hồ, nó cho phép các chuyến tàu chuyên chở hàng hóa đi khắp các vùng Hồ Lớn, nối Chicago với dòng Mississippi và có hệ thống xe lửa lan tỏa khắp nước Mỹ. Thành phố này xứng đáng là ngã tư hàng hải và trung tâm hệ thống hỏa xa của Mỹ.

Những tòa nhà chọc trời…

Chicago nổi tiếng trên hết là những tòa nhà chọc trời. Vụ cháy lớn nhất trong lịch sử năm 1871 phá hủy ba phần tư thành phố. Sau đó, người Mỹ hết sức cố gắng tạo dựng lại thành phố. Từ năm 1885, các kiến trúc sư đã dùng cốt thép trong kiến trúc các tòa nhà cao tầng. Đứng bên hồ Michigan có thể nhìn thấy một rừng tòa nhà chọc trời, nên gọi Chicago là “thánh địa của những ngôi nhà chọc trời” kể cũng không ngoa.

Năm 1885, ngôi nhà chọc trời đầu tiên của thế giới cao chín tầng mọc lên ở Chicago, do kiến trúc sư William Jenny thiết kế. Đến năm 1973, tòa tháp Sear cao 110 tầng mọc lên ở Chicago với độ cao 443m, nếu kể cả cột anten trên nóc tòa nhà thì độ cao của nó là 520m. Trong gần 30 năm, Sear luôn giữ vị trí tòa nhà cao nhất thế giới. Mãi đến gần đây, tòa nhà Taipei 101 ở Đài Loan mới tiếm được ngôi vị của Sear.

Khách du lịch đến với Sear rất đông. Tòa nhà màu đen nhánh này nổi bật trên nền trời Chicago, ở bất kỳ đâu cũng có thể thấy. Đi từ tầng trệt lên đến tầng 103 chỉ mất gần một phút nhờ các thang máy cao tốc. Ở tầng 103, du khách có thể nhìn thấy các bang Indiana, Wisconsin và Michigan. Dưới chân tòa nhà này là những đại lộ sầm uất, những trung tâm chứng khoán, bảo hiểm đan xen với những ngôi nhà thờ cổ xưa theo phong cách baroque, cái cũ và mới luôn tương phản nhau vô cùng ấn tượng. Nhịp sống ở Chicago cũng hối hả như New York nhưng không có vẻ chật chội như New York, vì đa số cư dân không sống trong những khu nhà cao tầng mà ở tại các khu dân cư riêng, với nhà cửa có màu trắng hay bằng gạch đỏ, nhìn rất cổ kính và đẹp mắt. Chicago còn rất nổi tiếng bởi những công viên như Grant, Millennium, Lincoln, Burnham, Jack…

Vào lễ thánh Saint Patrick - ngày lễ thánh của người Iceland, trong công viên Grant, tất cả những người diễu hành và tham dự đều mặc quần áo màu xanh lá cây, đội mũ xanh, thậm chí nhiều người còn nhuộm tóc xanh, vẽ lên mặt những biểu tượng xanh lá cây, những chuỗi hạt đá ngộ nghĩnh màu xanh lá cây rất đẹp mắt. Đã vậy, cờ quạt, băng rôn, xe cộ, tất cả đều được phủ màu xanh.

Đoàn người diễu hành và hóa trang thành những nhân vật cổ xưa như vua, hoàng tử, công chúa, người hầu… nhìn rất vui mắt. Thế rồi trong ngày đặc biệt này, người Chicago còn làm cho dòng sông chảy qua thành phố đổi màu thành… xanh lá cây! Một chiếc thuyền đi qua và đám đông trên bờ nhìn theo đầy thán phục, bởi chiếc thuyền đi tới đâu là dòng sông biến thành màu xanh đến đấy.

Những nhà thờ đẹp nhất thế giới, viện bảo tàng và khu chợ A-gài

Chicago nổi tiếng bởi rất nhiều nhà thờ với nhiều lối kiến trúc đặc biệt. Hoàn toàn có thể coi Chicago là quê hương của những ngôi thánh đường với những tháp chuông rất cao. Có tháp chuông cao đến 180m và chính là ngôi tháp chuông cao nhất thế giới. Những ngôi nhà thờ ở Chicago rất đẹp, nổi tiếng là St Josaphat’s, St Adalbert, và nhất là Mary of the Angels. Nếu tại đây có những nhà thờ xây theo kiểu byzantin như St Nicholas thì cũng không phải khó tìm những nhà thờ kiểu Ucraina hay Iceland.

Ở Chicago còn có nhiều viện bảo tàng. Chúng tôi đã đi thăm viện bảo tàng ở Công viên Jacson. Đây là một trong những viện bảo tàng lớn, nổi tiếng và cũng cổ nhất của nước Mỹ. Hàng năm có hơn hai triệu người đến thăm viện bảo tàng này. Ở đây có chương trình biểu diễn thể hình rất nổi tiếng, đặc biệt thú vị và có ích cho giới người nghiên cứu khoa học và sinh viên y khoa. Giá vào cửa từ 22 USD đến 29 USD, ngay cả ngày thường vẫn có những hàng người lũ lượt mua vé vào xem. Những hình nhân cơ thể có mạch máu căng phồng, những lớp cơ cử động theo âm thanh và những điệu nhạc tạo cho người xem cảm giác đang gặp những người đã chết đang… sống lại, nên chẳng thích hợp cho những ai yếu bóng vía.

Ở Chicago, người dân không lạ với khu chợ A-gài. Mới nghe có vẻ như là chợ của người Hoa, nhưng đích thực lại của người Việt. Khu này có nhiều dãy phố, có siêu thị chuyên bán đồ Việt Nam, có trung tâm cho mướn phim, video, có tiệm thuốc bắc, các nhà hàng Việt Nam và cả dịch vụ cho thuê đồ cưới.

Cho dù không lớn như khu Little Saigon ở California nhưng khi đi trên những dãy phố toàn tên Việt Nam, có cảm tưởng như mình đang ở quê nhà. Chưa hết, nghe những bước chân, tiếng nói thân quen của những người đi sắm đồ, tiếng hỏi thăm í ới và cả những bài hát Việt Nam, càng thấy nơi đây rất quen thuộc, rất Việt Nam. Thỉnh thoảng còn hiện ra những xe bán bắp luộc với hành mỡ. Dù là xe đẩy rong nhưng những người bán vẫn phải có giấy phép mới được hành nghề…

Chiều về trên hồ Michigan vắng lặng. Những đàn hải âu rất dạn dĩ có vẻ chờ đợi ai đó cho chúng chút bánh mì. Có hai người Việt đang câu cá hồi ở bờ hồ. Nhìn họ lặng lẽ thả câu, xa xa là những rừng nhà chọc trời cao ngất của Chicago mà nhớ nhà da diết. Trong không gian yên lặng, hoàng hôn buông xuống hồ Michigan. Gió vẫn hun hút thổi đến tê tái lòng…

NGUYỄN TIẾN NIỆM (Doanh nhân Sài Gòn Cuối tuần)