Nếu lần đầu tiên đến tiểu bang Nam Dakota, hẳn bạn sẽ vô cùng ngạc nhiên và thích thú khi được tận mắt chiêm ngưỡng chân dung khổng lồ của bốn vị Tổng thống Mỹ được tạc thẳng lên núi đá hoa cương.

Kiệt tác trên núi đá

Đứng cách đỉnh Rushmore vài cây số, du khách đã nhìn thấy bức phù điêu bốn gương mặt sinh động của 4 vị tổng thống: Georges Washington (tượng trưng cho sự đấu tranh giành độc lập), Thomas Jefferson (tượng trưng cho nền dân chủ của nước Mỹ), Theodore Roosevelt (tượng trưng cho sự bảo vệ thiên nhiên) và Abraham Lincoln (tượng trưng cho sự tự do). Tuy không hẳn là những chính trị gia xuất sắc nhất, nhưng họ là biểu tượng cho những giai đoạn lịch sử đáng nhớ của nước Mỹ.

Hướng về phía Đông Nam, quần thể tượng luôn đón nhận những tia nắng ban mai đầu tiên. Mỗi khuôn mặt có chiều cao 18 mét, con mắt dài 3 mét, khoé miệng 5,5 mét, sống mũi 6 mét. Nếu lấy đầu tượng làm “chuẩn”, nhân theo tỷ lệ thì tượng toàn thân một vị tổng thống sẽ cao 215 mét. Và nếu bạn đến tham quan đúng lúc người ta đang bảo trì, tu sửa 4 khuôn mặt, thì bạn sẽ thấy các chuyên viên leo lên trên mặt tượng, trông như là những con nhện nhỏ bò trên một trái đu đủ.

Khuôn mặt 4 vị tổng thống trên núi Rushmore

Hoành tráng đến vậy, song không vì thế mà bức phù điêu thô ráp, trái lại, từng đường nét được gọt đẽo hết sức tỉ mỉ, mịn màng, các chi tiết khắc hoạ được nét riêng của từng người và trông rất có hồn. Bên dưới bốn bức tượng tổng thống, vách đá và rừng thông phủ kín. Con đường lát gỗ len lỏi dưới vách núi cho phép du khách tản bộ và ngắm nhìn gương mặt các tổng thống từ nhiều phía, nhiều góc độ.

Tâm lực của cả một đời nghệ sĩ

Có tận mắt chứng kiến 4 mặt tượng chênh vênh trên sườn núi dốc ngược, trơ trụi không một chỗ bám víu, mới thấy khâm phục lòng đam mê, sức sáng tạo và sự lao động miệt mài của Gutzon Borglum – tác giả của công trình điêu khắc vĩ đại này.

Gutzon sinh năm 1867, là con trai một người Đan Mạch nhập cư. Năm 23 tuổi, Gutzon Borglum đến Pháp theo học ngành điêu khắc với một nghệ sĩ bậc thầy của nghệ thuật điêu khắc thế giới thời bấy giờ là Auguste Rodin. Với tài năng thiên phú, Gutzon Borglum đã nhanh chóng học được bí quyết lợi dụng ánh sáng để dựng nên những bức tượng độc đáo bằng các chất liệu cứng như đá hoa cương một cách sinh động nhất.

Khi trở về Mỹ, Gutzon Borglum tình cờ gặp nhà sử học kiêm nhà chính luận tài ba Dorn Robinson. Trong cuộc gặp gỡ này, nhà sử học gợi ý rằng ông có ý tưởng dựng một bức tượng chân dung bốn vị tổng thống nổi tiếng của Mỹ, để lưu lại cho hậu thế, ghi khắc vai trò của họ trong lịch sử hình thành và phát triển của một nước Mỹ phồn thịnh. Rất tâm đắc với ý tưởng này, nhà điêu khắc Gutzon Borglum đã bắt tay vào thực hiện tác phẩm điêu khắc vĩ đại ghi dấu tên tuổi và tài năng cả một đời nghệ sĩ của mình. Địa điểm mà ông chọn là vùng núi Blake với đỉnh Rushmore trong khuôn viên rộng 15,7 km2 và cao 152 mét. So với khung cảnh xung quanh, vùng núi nổi bật trên nền của những thung lũng, rừng cây và hồ nước phía bên dưới. Vào tháng 8 năm 1927, mặc dù đã 60 tuổi nhưng Gutzon Borglum vẫn rất còn sung sức, ông đã bắt tay vào thực hiện tác phẩm để đời này.

Toàn cảnh núi Rushmore

Trong điều kiện làm việc lúc bấy giờ còn thiếu thốn phương tiện kỹ thuật cộng với nguồn kinh phí hạn hẹp, nhưng niềm hưng phấn sáng tạo và quyết tâm của một nghệ sĩ đã giúp ông thực hiện được ý nguyện. Vận dụng những kiến thức học được từ người thầy của mình cùng với những kinh nghiệm của một thời gian dài gắn bó với nghệ thuật điêu khắc, Gutzon Borglum đã dần phác họa nên chân dung của bốn nhân vật quan trọng bậc nhất trong lịch sử nước Mỹ này lên vách núi cheo leo của đỉnh Rushmore.

Người nghệ sĩ của chúng ta đã dùng những mũi khoan, thuốc nổ định vị và các phương tiện thủ công hỗ trợ để bắt đầu tạc nên khuôn mặt Georges Washington. Trên độ cao cheo leo của đỉnh núi hoa cương Rushmore, Gutzon Borglum và 360 công nhân phụ việc đã phải treo mình trên những sợi dây thừng, đẽo từng miếng đá nhỏ để tạc nên một hình ảnh lớn của chân dung tổng thống Georges Washington bằng cả lòng say mê nghệ thật và sự tôn kính dành cho nhân vật lịch sử này.

Do nhiều lý do khách quan như thời tiết, kinh phí, và sự bất hợp tác của Sở quản lý công viên quốc gia mà công trình của Gutzon Borglum liên tục bị gián đoạn, nhưng cuối cùng bức chân dung đầu tiên tạc tổng thống Georges Washington cũng được hoàn thành. Đến năm 1936 ông hoàn thành chân dung tổng thống Thomas Jefferson, năm 1937 hoàn thành bức chân dung tổng thống Abraham Lincoln. Khi bức chân dung của tổng thống Theodore Roosevelt đã gần hoàn tất thì bất ngờ nhà điêu khắc Gutzon Borglum qua đời ở tuổi 74 vì kiệt sức. Sau đó Gutzon Lincoln - người con trai đồng thời cũng là một trợ lý đắc lực của ông từ những ngày đầu bắt tay vào thực hiện công trình này - đã thay cha mình chỉ huy thực hiện nốt phần việc còn dang dở. Hai tháng sau ngày Gutzon Borglum qua đời, bức chân dung cuối cùng tạc tổng thống Theodore Roosevelt hoàn tất. Đó cũng là lúc các nghệ sĩ vĩ đại này rời khỏi đỉnh Rushmore một cách thầm lặng sau 14 năm 2 tháng làm việc.

Phải chờ đến đúng 50 năm sau, tác phẩm vĩ đại tạc chân dung bốn vị tổng thống của nước Mỹ trên vách núi Rushmore mới được coi là biểu tượng quốc gia, sau khi Tổng thống Georges Bush (cha) đến làm lễ đặt tên cho tượng đài này. Điều đáng tiếc là nhà điêu khắc vĩ đại, tác giả của tượng đài này, đã không còn sống để tận hưởng niềm vui trọn vẹn, cũng như không được tận mắt chứng kiến ngày tác phẩm mà ông bỏ công sức của cả một đời mình được đón nhận và tôn vinh. Tuy vậy, có lẽ ở bên kia thế giới, Gutzon Borglum cũng mãn nguyện khi biết rằng tác phẩm của mình giờ đây đã được coi là một trong những biểu tượng của nước Mỹ và hàng năm công trình này thu hút tới trên 3 triệu khách du lịch đến tham quan.

Điểm đến Rushmore nằm trong chương trình tham quan nước Mỹ, do Cty Du lịch Hoàn Mỹ tổ chức. Liên hệ: 273B An Dương Vương, P3, Q5, TPHCM – ĐT: 38 336 336 hoặc truy cập www.dulichmy.com

Minh Đăng

Hẻm núi Grand Canyon là một trong bảy kỳ quan thiên nhiên thế giới ở bang Arizona, nước Mỹ.

Để đến nơi này, du khách phải trải qua hành trình gian khổ trong khói bụi mịt mờ của sa mạc...

Hàng triệu năm trước, con sông Colorado từ phía bắc, rẽ nhánh xuống phía tây, bào mòn cao nguyên Colorado để tạo ra một hẻm núi lớn đầu tiên ở nơi này. Một thời gian sau, con sông này lại "lấn sân" tạo ra một hẻm núi khác ở phía đông. Hai hẻm núi này bị vỡ, gặp nhau và tạo thành quần thể núi đá trùng trùng điệp điệp. Grand Canyon dài 446km, rộng từ 6,4km đến 29km và sâu hơn 1,6km. Có thể nói, nhờ con sông Colorado mà du khách có dịp chiêm ngưỡng Grand Canyon ở bờ đông và bờ tây theo hai cách khác nhau, cách nào cũng có điểm hút hồn riêng của nó.

Chuyến đi của chúng tôi bắt đầu từ Las Vegas đến bờ tây Grand Canyon, mất khoảng 2,5 giờ ngồi xe buýt. Nhưng đây là "con đường đau khổ". Hành khách bị nhồi như... nhồi bột trên con đường toàn ổ voi! Nhìn hai bên đường, chỉ thấy bóng xương rồng và cát vàng lóa mắt. Một du khách buột miệng: "Du lịch mà khổ như đi... đày!". Thế nhưng, khi tới đích, ai cũng choáng ngợp trước thiên nhiên hùng vĩ và quên hết "con đường đau khổ" vừa qua. Những dãy núi đá già kéo dài vô tận trông rất lạ. Cứ như từng có bàn tay khổng lồ cầm dụng cụ rạch ngang khối đá vĩ đại. Grand Canyon đưa du khách đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Đứng trên một mỏm núi, khách vừa thấy toàn vùng núi nhuốm màu đỏ sậm nhưng chỉ sau một vòng tham quan, tất cả đã đổi màu tím ngắt. Ở đây, thời gian đã chứng minh được quyền uy của nó. Quần thể núi luôn chuyển màu theo ánh sáng mặt trời và thời tiết.

Để phục vụ khách tham quan Grand Canyon rộng lớn, dịch vụ máy bay trực thăng sẽ chở mỗi lần sáu hành khách với giá 150 USD/người. Trên trực thăng, bạn sẽ thấy những chú đại bàng khổng lồ, sải cánh bay lượn trên bầu trời. Một vòng tham quan bằng trực thăng dài khoảng 30 phút, rồi máy bay sẽ đáp xuống đáy vực để khách tận mắt chạm tay, "săm soi" những phiến đá già bốn tỷ năm. Tiếp đó là hành trình trên thuyền dọc sông Colorado trong 30 phút để du khách tận hưởng không khí trong trẻo mát lạnh và hồi tưởng thời nguyên thủy...

Grand Canyon còn nổi tiếng bởi chiếc cầu bằng kính (Skywalk Bridge). Chiếc cầu trong suốt này được xây dựng tháng 3/2007, có hình móng ngựa, đưa du khách ra giữa khe vực để cảm nhận độ cao chết người. Cầu kính được làm ở độ cao 1.220m, nhô ra ngoài vách núi 20m. Sàn cầu có tám lớp, mỗi lớp dày 1cm, dán chặt với nhau bằng một loại sợi chất dẻo đặc biệt, cùng lúc có thể chịu được sức nặng của hai chiếc... Boeing 747. Cầu được thiết kế có thể chịu được sức gió 161 km/giờ và động đất cấp 8! Thế nhưng, dù biết rõ độ bền chắc của cầu, chỉ những khách du lịch có "tố chất" mạo hiểm mới dám nhìn xuống vực.

Toàn cảnh cầu thủy tinh

Đến đây rồi mới thấy người Mỹ rất giỏi kinh doanh. Ngay tại cửa vào, các nhân viên giữ lại hành lý, máy ảnh và không cho người yếu tim, cao huyết áp, sợ độ cao vào tham quan. Du khách cũng được phát đôi giày đặc biệt để đi trên cầu mà không làm xước mặt kính. Để phục vụ nhu cầu lưu niệm của du khách, "chủ nhà" tính toán kỹ ba điểm chụp hình để ghi được những khoảnh khắc như: nhảy, giang tay bay như chim đại bàng... Đặc biệt nhất là chiếc máy hình đặt dưới vực chụp ngược lên, chỉ cần can đảm nằm trên mặt kính, giang hai tay, khách sẽ có tấm hình đang bay lơ lửng trên không trung. Giá mỗi tấm hình là 30 USD. Còn chụp... "sỉ" bốn tấm là 100 USD, kèm hai món quà lưu niệm. Với giá này bạn được tặng thêm những tấm hình đổi màu theo thời gian của Gran Canyon vào những thời điểm bạn không được chiêm ngưỡng. Đặc biệt, bạn sẽ có một tấm "bằng vượt cầu" làm kỷ niệm.

Nếu có nhiều ngày cắm trại ở vùng đáy Grand Canyon, du khách mới cảm nhận hết vẻ kỳ thú của kỳ quan thế giới này. Tuy nhiên, chỉ một ngày trong lòng Grand Canyon, cũng đủ cho bạn nhớ suốt đời.

Phạm Nguyên Dũng