Trong hồi ký Living History, Hillary kể gia đình bà có lần đến Grand Canyon cắm trại. Tại đây, ông Bill Clinton nhận xét "Grand Canyon là nơi ngắm hoàng hôn đẹp nhất thế giới". Từng có may mắn thưởng thức hoàng hôn trên cổ thành Memphis, Parthenon, sông Nil, sông Hằng, Hoàng Hà, Danube, Lhasa, Red Center... nơi nào cũng trên cả tuyệt vời, nay có người (lại là một ông tổng thống hào hoa) cả quyết chỉ có Grand Canyon mới là nơi tuyệt vời nhất, hỏi không chấn động sao được.

Năm sau, tôi gửi email cho người học trò cũ đang định cư ở Cali, hỏi rằng thầy muốn sang Mỹ tham quan Grand Canyon, em có đưa thầy đi được không? Gần như tôi nhận được ngay câu trả lời ngắn gọn: Được. Mời thầy qua. Bấy giờ là tháng ba năm 2008.

Chuyến đi Grand Canyon lúc đầu có đến gần một tiểu đội, nhưng vào giờ G, Trần Kiêm Đoàn rút lui, chắc vì Lê phu nhân chưa thông. Hoàng Thi Thao cũng rút, vì sợ không chịu nỗi sương gió bụi đời sau khi nghe tôi cả quyết như đinh đóng cột rằng lên đó, tôi muốn đóng trại ngủ ngoài trời, nghe cục đất mấy triệu năm tuổi thì thầm kể chuyện. Chốt lại, chỉ còn bốn - Lâm, Thọ và hai thầy trò tôi. Lâm từ San Jose, chúng tôi từ Santa Ana, hẹn hội quân nhà Thọ ở Phoenix. Thọ người Huế, con rể Đức Sinh. Trong meo, Đoàn giới thiệu vắn tắt: "Cái máy trợ tim siêu nhỏ tay phó tổng thống Mỹ Dick Cheney đang mang trong người là do Thọ chế tạo đấy". Trời ơi, dân Huế mình ngon lành thế sao ở Huế chẳng thấy ai vang danh thiên hạ nhỉ.

Đường từ Phoenix lên Grand Canyon đi qua hàng trăm km sa mạc, chỉ có cỏ gai và những cây xương rồng Saguao ngạo nghễ thách thức tuyết sương. Nhận phòng, chưa kịp tắm rửa nghỉ ngơi, tôi đã thúc giục mọi người ra mau bờ vực. Trước mắt tôi là một bức tranh độc đáo, đa sắc màu, và tuyệt mỹ. Tôi sửng sốt, nghẹn ngào. Đại vực Grand Canyon được xếp vào hàng đệ nhất kỳ quan thiên nhiên của nhân loại, được hình thành từ 2,5 triệu năm trước do nước sông Colorado xói mòn, tạo nên vô số hốc hẻm khổng lồ để lộ tầng tầng địa chất được hình thành qua lớp lớp thời gian. Gọi là đại vực vì Grand Canyon dài tới 446 km, rộng từ 0,4 đến 24 km, và sâu 1600 m. Là quê hương của thổ dân da đỏ.

Người ta nói Hopi point là nơi tổng thống Bill Clinton đã ngắm hoàng hôn để rồi phán một câu vang lừng. Tôi nhủ thầm, với vợ và đám cận vệ kè kè bên cạnh mà còn thấy hoàng hôn Grand Canyon đẹp nhất thế giới, để xem thong dong tự tại như ta hoàng hôn Grand Canyon còn đẹp đến chừng nào. Khi chúng tôi đến, Hopi point đã đông đặc người. Đó là một mõm đá nhô ra phía bờ vực. Từ đây có thể nhìn toàn cảnh Grand Canyon. Dọc theo bờ vực hàng vạn du khách cùng náo nức chờ ngắm hoàng hôn. Về phía bên trái Hopi point, ông mặt trời đỏng đảnh núp sau tầng mây, từ từ bước ra khỏi tấm "bạch y", rót xuống trần gian từng mảng vàng chói lọi. Sông Colorado uốn lượn qua các hẻm núi thường ngày không cách chi nhận ra, nay bỗng dậy lên, nơi này sáng láng như một thanh kiếm tuốt trần, nơi kia cong cong như nữa vầng trăng khuyết. Các vách đá, chỏm núi thi nhau phô hết vẻ kiều diễm độc đáo của mình, trong lúc các vực sâu lặng lẽ tối sầm lại. Bức tranh Grand Canyon trở nên sắc nét, sinh động, thăm thẳm khôn cùng. Và rồi, như bất cứ cái đẹp đích thực nào trong đời, giây phút chất ngất ấy chỉ tồn tại trong chốc lát rồi đột ngột tan biến, nhưng tôi thừa nhận rằng đó là hoàng hôn tuyệt trần, đẹp đến ngẩn ngơ.

Buổi tối, chúng tôi kéo nhau ra bờ vực ngắm Grand Canyon về đêm. Lạnh đến 3 độ âm. Gió từ vực thốc lên từng cơn rát mặt. Bốn bề lặng ngắt - lạnh quá du khách trốn hết trong phòng. Trăng mười sáu phủ lên đại vực một lớp màu sáng ngà, bức tranh Grand Canyon trở nên huyền bí và mộng mị.

Sáng hôm sau chúng tôi thức dậy sớm, lại kéo nhau ra bờ vực ngắm bình minh. Chỉ cái bao lơn nhỏ Yavapai look out point thôi mà vô số du khách chen chúc hướng về phía đàng đông. Tôi may mắn được một lần theo đoàn sinh viên Nhật chờ ngắm bình minh trên đỉnh Phú Sĩ. Nay tưởng chừng như đang gặp lại những khuôn mặt ấy - những khuôn mặt rạng ngời, lặng lẽ, và thành kính. Không biết đến bao giờ tuổi trẻ bên mình mới thấu được tầng văn hóa thích ngắm hoàng hôn và khát khao chờ đón bình minh.

Rồi cũng như khi kết thúc một ngày, bình minh xuất hiện với dáng vẻ dịu hiền và khoan thai của ông mặt trời. Bức tranh Grand Canyon bắt đầu dậy lên muôn sắc màu: trắng, xanh, vàng, tím, đỏ, hồng... lộng lẫy, kiêu sa. Rất dễ có cảm tưởng như Grand Canyon là một mâm đồ chơi của các thần, ở đó vị thần nào cũng muốn gắng gổ phù phép cho đồ chơi của mình đẹp hơn, lung linh hơn, độc đáo hơn - tầng tầng lớp lớp những đỉnh đồi, chóp núi, khe, vực... trong tay các vị thi nhau khoe sắc; đến cả cây tuyết tùng chơ vơ bên bờ vực cũng cố sáng lên điểm tô cho bức tranh thêm màu minh triết. Cho đến khi ông mặt trời hoàn toàn hòa thân vào cái vũ trụ sáng bao la kia thì cũng là lúc trò chơi kết thúc. Nếu tôi là giám khảo cuộc thi, tôi sẽ không ngần ngại chấm điểm cho tất cả các thần thí sinh đều đạt loại ưu. Chẳng biết ngày ấy ngài tổng thống Bill Clinton có thức dậy sớm đón bình minh hay không, sao không nghe ông tuyên bố Grand Canyon cũng là điểm ngắm bình minh đẹp nhất thế giới.

Còn một điểm nữa chiêm ngắm kỳ quan Grand Canyon vô cùng hấp dẫn du khách, đó là từ trên cao với trực thăng Helicopters. Mỗi tour 45 phút. Mỗi chuyến chỉ chở được bảy người. Chiếc Helicopters bay lượn trên đại vực cho du khách mặc sức chiêm ngắm, chụp ảnh, xuýt xoa. Lấy cớ ở Mỹ khi nào đi cũng được, các bạn nhường tôi bay một mình. Tôi may mắn được xếp ngồi trong buồng lái (chắc vì ngang cân với tay phi công). Phải từ góc độ này mới thấy hết vẻ kỳ vĩ của Grand Canyon. Con sông Colorado bé tí uốn lượn giữa thăm thẳm hai bờ đại vực. Không biết bằng cách gì mà con sông nhỏ bé thế kia lại có thể tạo nên đại vực ghê gớm này.

Ngày cuối cùng, chúng tôi dành để tham quan đáy vực. Buổi sáng khởi hành với đầy đủ tứ đại hảo hán, sau vài cây số rơi rụng chỉ còn hai. Bright Angel Trail gập ghềnh, khúc khuỷu, thoai thoải, uốn lượn giữa hai bờ vực. Bên kia lối mòn, dọc dài những vách đá dựng đứng; đó là loại đá sa thạch đỏ, nâu, vàng, tím, hồng... xen đá granit, lớp lớp chồng lên nhau, kỳ vĩ và đẹp mê hồn. Với các nhà địa chất, đó là cuốn biên niên sử của trái đất, với chúng ta, đó là kiệt tác của tạo vật cất dấu trong nó bao câu chuyện của thời gian. Gió từ các hẻm núi mang theo hơi lạnh cùng thứ âm thanh rất riêng của nó. Có lẽ đây là nơi duy nhất con người thấy được sự chuyển động của thời gian và nghe được âm thanh của vĩnh cữu.

Đường xuống vực, mỗi khúc quanh mở ra một cảnh giới mới, mỗi cung đường hứa hẹn điều ngạc nhiên. Tôi đặc biệt xúc động về những cây tuyết tùng chơ vơ trên bờ vực. Chắc nhờ đại vực mà nó sớm ngộ ra lẽ đời: đã không có gì tồn tại vĩnh hằng thì mắc mớ chi phải bận tâm về chuyện tồn tại hay không tồn tại, thì cứ an nhiên mà đùa giỡn với gió núi mây ngàn, mà lay lắc reo ca. Có lẽ nhờ thế, qua hàng triệu năm, trên các vách đá cheo leo loài tuyết tùng vẫn thay nhau mọc, mặc cho sự tàn phai.

Trên mặt lối mòn lô xô đá và lớp đất mịn đến mức chỉ cần bước mạnh chân bụi đã mịt mù. Bên mình, con đường gập ghềnh cát đá này thế nào cũng được bê tông hóa bằng những bậc cấp vừa sạch sẻ vừa tiện lợi. Trên lối mòn sạch trưng, tuyệt nhiên không hề có rác, dù chỉ một vỏ kẹo - Nghiệm cho cùng, rác rưởi nằm trong đầu mình. Khi cái đầu đầy rác thì nhìn đâu cũng thấy rác, và thế là người ta cứ việc thoải mái xả. Không ngạc nhiên khi bên mình, nhiều đôi trai gái ngồi trên ghế đá công viên, không xa mấy với thùng rác nhưng họ vẫn tự nhiên xả bừa ngay dưới chân, nơi biết đâu mai này sẽ trở thành kỷ niệm ngọt ngào còn đọng mãi trong tim mỗi người. Ở đây, trên các đỉnh núi, gò, đồi, điểm tụ khí, tích khí, chỉ lồng lộng trời xanh mây trắng. Bên mình thế nào cũng có vài ngôi chùa, miếu, cây thánh giá, hoặc tượng Phật bà Quan Thế âm. Ở đây, hai bên bờ vực và dọc theo lối mòn, ngoài các điểm dừng hoặc bao lơn chiêm ngắm cảnh quan, tuyệt nhiên không hề có quán xá ăn uống rộn rịp cùng với đủ thứ đồ lưu niệm xanh xanh đỏ đỏ, chướng tai gai mắt. Trên đường đi, đôi khi du khách phải men theo vách núi, bên trên vô số những viên đá nhỏ to trong tư thế sẵn sàng xuất trận. Có cảm tưởng như chỉ cần con hưu con nai động cỡn, hay anh chàng Tạ Tốn nổi cơn thịnh nộ rống lên một tiếng là đội hùng binh đất đá ấy dội xuống đầu du khách... Nhưng tuyệt nhiên họ không bạt núi xây kè bảo vệ lợi ích nọ kia. Thế đấy, dân Mỹ thích tiện nghi và quí trọng sinh mạng con người, nhưng đồng thời họ cũng muốn giữ y nguyên sự tồn tại của tự nhiên. Một tác phẩm tuyệt mĩ được thiên nhiên tạo dựng từ hàng triệu năm, nay vì tầng nhận thức thấp kém, thậm chí chỉ vì chút lợi nhuận cỏn con mà nỡ làm cho nó biến dạng đi thì thật chẳng còn gì dã man hơn. Nghe như văng vẳng đâu đây lời nhắn gửi của tổng thống Theodore Roosevelt "Grand Canyon, một kỳ quan thiên nhiên mà phần còn lại của thế giới không thể so sánh được. Đừng làm hỏng những gì mà năm tháng đã tạo nên, hãy giữ gìn nó cho con cháu chúng ta và thế hệ mai sau...".

Xế chiều chúng tôi chia tay Grand Canyon và chia tay nhau. Lâm, Thọ thẳng đường Phoenix, thầy trò tôi rẻ phải về Cali. Lại băng qua dặm dài sa mạc, hết Arizona đến Nevada.

Khi viết mấy dòng này để kết thúc thiên bút ký, tôi nhẩm tổng kết, thế là chuyến lãng du sang Mỹ năm 2008, tôi đã may mắn được đi qua nhiều nơi, được gặp gỡ nhiều người, được chiêm ngưỡng nhiều kỳ quan, trong đó Grand Canyon để lại trong tôi ấn tượng không thể phai mờ.

Nguyễn Văn Dũng
Theo Doanh nhân Sài gòn cuối tuần

Ở miền bắc California, Mỹ, dọc theo vùng vịnh San Francisco, đâu đâu cũng có người Việt sinh sống. Nhưng người Việt tập trung đông nhất ở thành phố San Jose - phía nam vùng vịnh San Francisco.

Món ăn tại một nhà hàng Việt ở San Jose. Ảnh: google.

Cuộc sống của người Việt ở San Jose khá nhộn nhịp. Và cộng đồng người Việt ở San Jose cũng được thành lập từ rất sớm với những hoạt động sinh hoạt cộng đồng diễn ra thường xuyên để làm mối giao kết giữa những người Việt xa xứ tại miền Bắc California.

Người Mỹ gọi San Jose là Thung Lũng Điện Tử vì nơi đây tập trung rất nhiều hãng điện tử nổi tiếng. Hầu như tất cả những sản phẩm điện tử mới nhất trên thế giới hiện nay đều ra đời từ đây. Còn người Việt thì gọi San Jose là Thung Lũng Hoa Vàng vì đây vừa là nơi có rất nhiều hoa dại màu vàng vào mùa xuân và cũng nhằm ngụ ý đất lành chim đậu. Sau 35 năm rời quê hương và sinh sống ở San Jose, đã không có ít người Việt thành danh nơi đây. Có những người là luật sư, bác sĩ, kỹ sư điện toán, cảnh sát trưởng, và cả nghị viên của chính quyền thành phố.

Hầu như người Việt hơn 18 tuổi khi đến Mỹ ai cũng bắt đầu cuộc đời bằng việc đăng ký đi học tiếng Anh, học lái xe và tìm cho mình một công việc lao động chân tay tạm thời trước khi bắt đầu một công việc lao động trí óc. Bên cạnh đó cũng có một số phụ nữ Việt Nam chịu an phận ở nhà làm nội trợ mặc dù ở Việt Nam họ từng có những công việc mà ai cũng thèm muốn.

San Jose có rất nhiều trung tâm dạy ngoại ngữ và nghề miễn phí gọi là Adult Education hay Vocational School, cũng có một số nơi thu học phí ở mức tượng trưng. Tại những trung tâm này anh chị em gặp nhau và những người đi trước sẽ chỉ cho những người mới đến cách xin phúc lợi xã hội (Welfare), Housing, Food Stamp hoặc bảo hiểm miễn phí. Người Mỹ tạo ra những chương trình này nhằm giúp đỡ mọi người dân có điều kiện hòa nhập xã hội. Trong ánh mắt của người Mỹ, những người thanh niên trai tráng, những người có sức khỏe mà vẫn nộp đơn xin trợ cấp từ chính phủ là những kẻ cắp, những kẻ vô dụng hơn cả những người làm trò vui bên vỉa hè để xin tiền. Ngược lại, không ít người Việt coi việc lãnh tiền của chính phủ là niềm tự hào. Một số người sau khi có công việc ổn định, sếp muốn tăng lương, tăng chức nhưng vẫn từ chối vì sợ chính phủ cắt trợ cấp. Đó chính là những kẻ hôi của giấu mặt. Có cả những trường hợp, cha mẹ sợ con cái mình đi học không được nhận tiền trợ cấp của chính phủ (Financial Aid) nên cũng chẳng dám thăng quan tiến chức để khỏi phải khai thuế nhiều, khai thu nhập cao, miễn sao con mình đi học được hưởng tiền trợ cấp. Đó là lối suy nghĩ khá "kỳ quặc" của đa số người Việt ở Mỹ dưới con mắt của những người công dân Mỹ mang chủng tộc khác.

Bằng lái xe là một thứ rất cần thiết cho mỗi người dân sống ở Mỹ vì nếu không biết lái xe sẽ rất bất tiện cho bạn trong việc đi lại và di chuyển. Học lái xe ở California rất sướng, có nhiều ngôn ngữ để cho dân nhập cư lựa chọn. Mức học phí cũng rất cạnh tranh. Nhưng không riêng gì ở California mà ngay cả các bang khác ở Mỹ, luật lái xe rất nghiêm ngặt, nếu bạn vi phạm, bị phạt tiền khá nặng tùy theo mức độ.

Trong năm đầu tiên, dân nhập cư nếu muốn đi học lên hay học lại cao đẳng/đại học thì rào cản lớn nhất là học phí. Học phí năm đầu tương đương giá dành cho du học sinh. Thôi đành kiếm một công việc lao động chân tay hay là làm bồi bàn vậy vì đó là công việc dễ kiếm nhất ở nơi đây trừ nghề làm nail.

Nghề làm nail là nghề phổ biến và được xem là nghề dễ kiếm sống nhất của người Việt ở Mỹ. Nhưng những năm gần đây, nghề nail có xu hướng "thất thời" cho nên đã không ít người Việt ở California mà cả các bang khác ở Mỹ dần dần bỏ nghề để tìm cho mình một hướng đi khác như mở nhà hàng Việt Nam. Bồi bàn cho nhà hàng Mỹ thì không được vì trình độ tiếng Anh chưa có. Bồi bàn cho nhà hàng Việt thì không biết bao nhiêu nước mắt đã phải chảy ngược trong lòng.

Chủ nhà hàng Việt mỗi tháng kiếm được từ vài ngàn đến vài chục ngàn, một phần không nhỏ là nhờ bóc lột đồng hương. Người Mỹ có thói quen cho bồi bàn tiền boa (tip). Không ít chủ nhà hàng không cho nhân viên của mình giữ phần tiền boa này và nếu nhân viên nào bị bắt gặp là giữ lấy những cái gì thuộc về mình đều bị cho là những kẻ cắp và sẽ bị đuổi việc ngay. Những người chủ vô lương tâm này đúng là vừa ăn cắp vừa la làng. Chưa từng có người Việt nào dám đứng ra kiện chủ của mình về vấn đề tiền boa như người Hoa từng kiện Starbucks, cuối cùng Starbucks phải thua kiện hơn 100 triệu đô.

Nhân viên không kiện vì một phần họ nhận tiền mặt, một phần là du học sinh chưa được phép đi làm và một phần họ sợ mất việc cũng như ngại đối mặt với tòa án. Tuy là công việc tạm thời nhưng cũng kiếm được đồng ra đồng vô, có người trò chuyện thay vì tù túng trong bốn bức tường ở nhà. Những người chủ này cuối tuần đi cúng chùa coi nhưng là một cách rửa tiền hợp pháp và giúp lương tâm bớt bị cắn rứt.

Người Việt ở San Jose thuộc nhiều thành phần, nhiều tầng lớp của xã hội Mỹ. Nhưng đa phần họ là kỹ sư trong các hãng điện tử ở vùng thung lũng Silicon này. Không biết vì người Việt cảm thấy không dễ dàng trút những cơn giận lên những dân tộc khác hay vì lý do nào khác nên họ tìm mọi cách trút cơn giận lên những người đồng hương của mình. Một anh bạn sales người Mỹ của tôi đã từng kể cho tôi nghe anh ta chứng kiến người quản lý Việt Nam nhổ lên mặt nhân viên của mình tại một công ty điện tử lớn tại San Jose. Anh ta nói anh ta sẽ không để yên nếu người quản lý đó làm việc tại công ty của anh ta và đối xử với anh ta như vậy. Anh ta cứ hỏi tôi không biết người nhân viên Việt đó có đủ dũng cảm để kiện người quản lý thiếu tình người đó hay không.

Ở Mỹ, mua bảo hiểm là một việc bắt buộc mà mỗi công dân phải làm. Có rất nhiều loại bảo hiểm trong đời sống hàng ngày mà mình phải mua như bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm xe cộ, bảo hiểm nhà cửa... Những gia đình không thuộc diện thu nhập thấp sẽ cảm thấy đau đầu về vấn đề bảo hiểm y tế. Mỗi gia đình hằng tháng có thể tốn từ 450 USD đến 1500 USD để mua bảo hiểm y tế. Giá cả tùy thuộc vào chương trình bảo hiểm mà mình chọn và độ tuổi của người mua bảo hiểm. Thực ra, người chủ gia đình mua bảo hiểm cũng không có thời gian đi khám bệnh vì bận phải kiếm tiền trả tiền hóa đơn hằng tháng trong đó có tiền bảo hiểm. Một số công ty mua bảo hiểm sức khỏe cho nhân viên mình, nhưng không phải ai cũng may mắn vì điều đó. Nếu bạn mua bảo hiểm chung với công ty, giá có thể rẻ hơn, công ty sẽ trừ tiền bảo hiểm vào paycheck của bạn.

Ở những bang khác, mùa đông cỏ trở nên héo úa, đâu đâu cũng phủ đầy tuyết trắng xóa, đặc biệt là ở miền đông bắc nước Mỹ. Ngược lại ở California - tiểu bang đông dân nhất nước Mỹ, mùa đông cỏ mọc xanh rì trên những ngọn đồi. Rồi xuân đến với hoa vàng (mustard) mọc khắp hai bên đường cao tốc (freeway). Hoa đào sau một mùa nắng nóng, được tiếp thêm nước từ những cơn mưa mùa thu hiếm hoi bắt đầu trổ bông. Bông đào yểu điệu, yếu đuối, chỉ cần một cơn gió nhẹ rụng nhiều vô kể. Hoa nhiều vô kể, đẹp mê hồn nhưng nếu cắt đem vô nhà trưng thì bị héo thật nhanh. Mùa thu, California có những cơn mưa rào thoáng qua. Mưa chỉ đủ đánh thức cỏ trên đồi trổ mầm xanh. Miền bắc California uống nước từ tuyết tan chảy. Miền nam vùng Los Angeles vì dân số đông và tập trung hơn miền bắc một phần dùng nguồn nước từ miền bắc và phụ cận, một phần dùng nguồn nước lọc tái sử dụng (from toilet to tap). Hệ thống lọc quả thật rất hiện đại. Một ly nước đen xì biến thành ly nước trong veo. Tôi cũng hơi sợ sau khi biết về cách lọc nước này, nhưng chưa có ai chết vì uống nước này mà phải không?

Sẽ không chứng kiến được lối sống của người Mỹ nếu bạn không đi đến những khu vui chơi, giải trí như rạp chiếu phim, công viên... vào dịp holiday hoặc cuối tuần như đến sân vận động để xem thể thao, xem mọi người hò hét. Năm nay, đội Giants của môn bóng chày được vào World Series, đi đâu cũng thấy mọi người nói về Giants, hầu như tất cả mọi đài truyền hình tại vùng Bay Area đều đưa tin về đội nhà trên tất cả các bản tin này kể từ chiến thắng này.

Nước Mỹ có rất nhiều trò vui, tùy theo từng mùa. Dọc theo vùng vịnh San Francisco và những thành phố phụ cận, người Việt luôn tìm thấy cho mình những nơi vui chơi, khu giải trí khá thú vị. Mùa xuân ngồi nhà ngắm hoa đào nở hay tham dự lễ hội Hoa anh đào của người Nhật Bản. Mùa hè đi biển Santa Cruz xem hòa nhạc (thứ 6), hay đi trung tâm thành phố (downtown) xem biểu diễn các chương trình hài kịch. Ở biển San Francisco, mùa hè hàng năm cũng có các cuộc đua thuyền buồm thu hút sự chú ý của nhiều người dân vùng vịnh nơi đây và cả du khách phương xa. Mùa thu được xem là mùa đẹp nhất trong năm ở xứ ôn đới này với khí hậu mát mẻ và tiết trời trong xanh. Người dân nơi đây thường tìm đến những công viên để chụp những bức ảnh tuyệt đẹp của thiên nhiên, của đất trời. Và người dân nơi đây còn có cơ hội xem biểu diễn máy bay nhào lộn (air show).

Người Việt mình cuối tuần thường ở nhà để nghỉ ngơi chuẩn bị cho tuần làm việc kế tiếp, phần vì muốn lấy lại sức sau một tuần làm việc mệt mỏi. Chủ yếu dùng thời gian cuối tuần dọn dẹp nhà cửa hoặc đi chợ mua thức ăn chuẩn bị để đi làm. Ngoài ra cuộc sống nơi đây vào cuối tuần có rất nhiều hoạt động với gia đình, bạn bè như cắm trại, đi biển, thả diều đi tham quan những nơi nổi tiếng của thành phố San Francisco, Vườn quốc gia Yosemite (Yosemite National Park) - một trong những danh lam thắng cảnh hùng vĩ và nổi tiếng của nước Mỹ nằm ở biên giới tiểu bang California và Nevada , Muir Woods. Những ai có nhiều thời gian hơn có thể đi du lịch miền Nam Cali hoặc đi thăm những bang lân cận khác. Vé máy bay nhiều khi sales với giá rẻ bất ngờ.

Mỗi gia đình là một ốc đảo, trẻ con thường không được chạy nhảy ngoài đường, một phần cha mẹ sợ bị bắt cóc, một phần sợ bị xe đụng nên phần lớn hoạt động của trẻ em xoay quanh tivi. Cuối tuần thường thì nếu cha mẹ có thời gian sẽ dẫn con mình đi công viên gần nhà. Mỗi cụm dân cư thường có một công viên nhỏ với cầu trượt để trẻ có thể chơi đùa thoải mái. Trẻ em Mỹ thật đáng yêu, chúng thường đặt câu hỏi với cha mẹ, nếu cha mẹ cố tình trả lời sai thì hôm sau chúng sẽ nói với cô giáo những điều sai đó. Lúc đó cô giáo sẽ hỏi ai dạy chúng. Còn nếu không trả lời thì chúng sẽ tìm cách dạy chúng ta câu trả lời. Con nít thông minh một cách đáng sợ.

Chương trình dự báo thời tiết luôn cập nhật liên tục trong ngày với độ chính xác rất cao vì họ dùng vệ tinh để theo dõi thời tiết. Ai nói người Mỹ không mê tín? Vùng miền đông, một số nơi vẫn còn tin vào sự xuất hiện của con chuột chũi
(ground-hog) dự báo thời tiết của mùa đông (ground-hog day). Và không ít người Mỹ cũng tin vào phong thủy trong kiến trúc, họ tìm đến China Town để mua những "linh vật" để trưng bày trong nhà để được gặp may mắn trong cuộc sống. Có lẽ phong tục của những người Đông Á nhập cư ở Mỹ đã dần dần được phổ biến đến các chủng tộc của các quốc gia khác ở Mỹ.

Vào dịp Halloween, Half Moon Bay hằng năm có lễ hội Bí Đỏ (pumpkin festival) nhưng nạn kẹt vẫn không là điều trở ngại mọi người tham gia lễ hội. Tại đây sẽ trưng bày những quả bí bự không tin nổi đó là sự thật và mọi người thi thố coi quả nào bự nhất và có hình dạng lạ nhất.

Trung tâm thành phố San Jose vào những ngày tháng 12 thường có chương trình Christmas in the park. Thành phố sẽ trưng bày những mô hình tiêu biểu cho không khí giáng sinh của châu Âu vào thế kỷ trước và có máy tạo tuyết giả đang rơi cho trẻ em nô đùa. Mọi người đừng quên lái xe vòng quanh Willow Glen để xem đèn giáng sinh trong những ngày này.

Khoảng vào cuối tháng 7 hằng năm, Gilroy thường tổ chức lễ hội tỏi (Gilroy Garlic Festival). Tỏi vùng Gilroy vừa nhiều và vừa thơm. Mỗi khi mùa tỏi đến, hương tỏi theo gió bay, sáng thức dậy người dân San Jose có thể ngửi được.

California có rất nhiều loại bánh mỳ, bánh Sourdough làm tại thành phố San Francisco là một phần văn hóa của vùng vịnh này. Sau khi rời khỏi California, nếu ai đó vẫn còn thèm bánh mỳ Sourdough thì không nên mua ở những nhà hàng ở bang khác vì người ta sẽ tưởng bạn là người ngoài hành tinh hay cố tình chọc quê họ.

Nhà thờ và chùa của người Việt ở San Jose khá nhiều. Không cần phải đợi đến dịp lễ Tết hay rằm tháng tư, rằm tháng Bảy mà người Việt thường đi chùa, đi nhà thờ vào cuối tuần. Với người Việt sống xa xứ, đi chùa/nhà thờ để nghe giảng kinh, để tìm một nơi tịnh tâm cho chính mình trên đất khách quê người sau những giờ làm việc mệt mỏi, để được tìm gặp những người đồng hương cùng tôn giáo, để được gia nhập sinh hoạt những hội đoàn có cùng chí hướng tâm niệm với mình. Và với một số gia đình người Việt những tổ chức tôn giáo này là nơi để con cái họ không chỉ được dạy tiếng Việt mà còn là nơi con cái họ được dạy đạo lý làm người, một phẩm chất đạo đức không thể thiếu của người Việt Nam.

Jolene & Vương Vi - Theo VnExpress